فرقۀ موسوم به «ذکریه» بهعنوان جریانی مرزی میان تفکرات صوفیانه، اسماعیلیه و گرایشهای نوینی از دینورزی شناخته میشود؛ ادعاهای این گروه دربارۀ ساختار و تفسیر قرآن (از جمله افزودن جزئیات و ادعای «علم تأویل» برای فردی مشخص) پرسشهای اعتقادی و متنی مهمی ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف واکاوی نقادانۀ ادعاهای ذکریان دربارۀ افزایش تعداد جزءهای قرآن و مدعای علم تاویلِ «محمد مهدی اتکی» و بررسی سازگاری این اندیشهها با آموزههای قرآنی و معارف اهلبیت (ع) انجام شده است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و اسنادی است؛ دادهها از طریق تحلیل متنی آیات مورد استناد ذکریان، منابع فرقهای مربوط و متون معیار قرآنی ـ روایی گردآوری و بهصورت مقایسهای و استنتاجی بررسی شد. نتایج نشان میدهد که استدلالهای ارائهشده توسط پیروان ذکریه برای توجیه «اضافهکردن جزء» و «ادعای علم تأویل» بر پایۀ تفسیرهای زمینهمند و گزینشی است و با آموزههای صریح قرآن و اقوال منقول از اهلبیت (ع) ناسازگاریهای جدی دارد. اندیشههای ذکریه در موضوعات مورد بررسی همسویی قابلقبولی با مبانی رسالتی و متنی اسلام ندارد؛ بررسیهای بیشتر سندشناسانه و تاریخی برای آشکارسازی ریشهها و مسیر شکلگیری این ادعاها توصیه میشود.
Zeini Malek Abad H, Bameri A, Sajjadi S Z A. A Critical Examination of the Dhikriyya Sect’s Reading of the Qur’an with Emphasis on the Claims of Alteration and the Knowledge of Taʾwīl. 3 2026; 25 (52) :29-49 URL: http://pdmag.ir/article-1-2439-fa.html
زینی ملکآباد هادی، بامری عبدالواحد، سجادی سید زینالدین. نقد قرائت فرقه ذکریه در مورد قرآن با تأکید بر ادعای تحریف و علم تأویل. پژوهش دینی. 1405; 25 (52) :29-49