|
تحلیل معناشناختی واژه «عَلَق» در آیات آغازین سوره علق بر پایه روابط همنشینی
|
محمد طاهری   |
|
|
|
چکیده: (10 مشاهده) |
| در این پژوهش، واژه «عَلَق» در آیات آغازین سوره علق با رویکرد معناشناسی در چارچوب روابط همنشینی و با تکیه بر انسجام درونمتنی مورد بررسی قرار گرفته است. هدف آن است که با تحلیل کاربرد واژههای مجاور و همبافت همچون قرائت، کرامت، تعلیم و نوشتن، امکان ارائه پیشنهادی تفسیری درباره گستره معنایی «عَلَق» ارزیابی شود. بررسی همنشینیهای آیات و دادههای محدود لغوی نشان میدهد که میتوان «عَلَق» را ــ در بافت این آیات ــ ناظر به قوّه عقل و ادراک انسان دانست؛ معنایی که به عنوان یک خوانش بدیل و قابل بحث مطرح میشود. در ادامه، تحلیل صرفی و معنایی «الإنسان»، بررسی کارکرد حرف «مِن» در آیات مرتبط با منشأ خلقت، تمایز آیه «خَلَقَ الْإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ» با آیات مشابه، و نیز بحث درباره مفرد یا اسمجنسبودن «عَلَق» نشان میدهد که بر این اساس، میتوان «عَلَق» را در این سیاق به منزله اشارهای به قوّه ادراک و توانایی فهمیدنِ انسان دانست؛ برداشتی که با محوریتِ تعلیم، خواندن و نوشتن در آیات آغازین سوره هماهنگ است. بر همین اساس، این مقاله برداشتی نو را پیشنهاد میکند که پذیرش یا نقد آن بر عهده پژوهشگران و مفسران است. |
|
| واژههای کلیدی: معناشناسی واژه «عَلَق»، سوره علق، خون بسته، روابط همنشینی، منشأ آفرینش انسان، عقل. |
|
|
متن کامل [PDF 598 kb]
(4 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/4/10 | پذیرش: 1405/4/10 | انتشار: 1405/4/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
