fa خلافت الهی در آیات قرآنی از منظر ابن ترکه اصفهانی تخصصي Special پژوهشي Research <em><span dir="RTL"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:10.0pt;">خلافت الهی یکی از مباحث عمیق علمی و معرفتی در علوم الهی و انسانی است و نقش عرفای الهی در این زمینه بسیار اساسی است. دو بحث بنیادین در عرفان اسلامی وجود دارد، نخست بحث توحید یا خداشناسی است و با توجه به آیه: </span></span></span></em><span dir="RTL"><span style="font-family:yknazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&laquo;</span></span></span><em><span dir="RTL"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:10.0pt;">علم آدم اسماء کلها</span></span></span></em><span dir="RTL"><span style="font-family:yknazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&raquo;</span></span></span><em><span dir="RTL"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:10.0pt;"> موضوع آن مقام ربوبیت و اسمأ و صفات اوست و دیگری بحث انسان‌شناسی است که با توجه به آیه: </span></span></span></em><span dir="RTL"><span style="font-family:yknazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&laquo;</span></span></span><em><span dir="RTL"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:10.0pt;">انی جاعل فی الارض خلیفه</span></span></span></em><span dir="RTL"><span style="font-family:yknazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&raquo;</span></span></span><em><span dir="RTL"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:10.0pt;"> به انسان در مقام خلیفه الله می‌پردازد.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:10.0pt;">یکی از مهم‌ترین حکیمان و عارفان که در زمینه بحث انسان کامل قلم زده است صائن الدین ابن ترکه می‌باشد که در این تحقیق با توجه به آراء توحیدی و انسان‌شناسانه وی، سعی شده سیمای انسان کامل و با ولایت، انسانی که صاحب خلافت الهی می‌باشد به تصویر کشیده شود. </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:10.0pt;">ابن ترکه کتاب مهم خود یعنی <strong>&quot;</strong>تمهید القواعد<strong>&quot;</strong> را به این دو بخش اساسی تقسیم کرده است و در هر بخش به این مباحث پرداخته است، در بخش دوم نظرات دقیق و لطیفی را در </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:yknazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینۀ</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:10.0pt;"> خلافت الهی انسان بیان نموده است</span></span></span><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:10.0pt;">. </span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:10.0pt;">در این مقاله بحث از مقام خلافت الهی انسان با توجه به تفاسیر عرفانی از آیات قرآن و با نظر ویژه به آراء صائن الدین ابن ترکه مورد توجه قرار خواهد گرفت. </span></span></span></em> The divine vicegerency is one of the deepest scientific and epistemic debates in the divine and human sciences and the role of divine mysticism in this field is crucial. There are two fundamental arguments in Islamic mysticism: the first is about monotheism or divinity and according to the verse <span dir="RTL">&laquo;</span><span dir="RTL">علم آدم اسماء کلها</span><span dir="RTL">&raquo;</span>, the subject of this argument is divine lordship and His names and attributes, and the second is the anthropological debate and given the verse<span dir="RTL">&laquo;انی جاعل فی الارض خلیفه&raquo;</span><em> ,&nbsp; </em>it deals with man as the vicegerent of Allah. One of the most distinguished theosophists and mystics who has written on the subject of the perfect human being is Sa&#39;en al-Din ibn Tarakeh. In this research, considering his anthropological and monotheistic views, it has been attempted to portray the perfect human who is the vicegerent of the divine vicegerency. ibn Tarakeh has divided his important book, &ldquo;Tamhid al-Qava&rsquo;id&rdquo;, into these two basic sections, and has dealt with these issues in each section. In the second section, he has offered some accurate and delicate views on man&rsquo;s divine vicegerency. This article deals with the status of man&rsquo;s divine vicegerency considering the mystic interpretation of Quranic verses and, particularly, the views of Sa&#39;en al-Din ibn Tarakeh. خلافت الهی, عرفان, انسان, ابن ترکه, تمهید القواعد divine vicegerency, Islamic mysticism, man, ibn Tarakeh, “Tamhid al-Qava’id” 207 229 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-67&slc_lang=fa&sid=1 Taherah Ma’soumzadeh طاهره معصوم‌زاده abct114@yahoo.com 10031947532846002212 10031947532846002212 Yes Abdoreza Mazaheri عبدالرضا مظاهری mazaheri711@yahoo.com 10031947532846002213 10031947532846002213 No