fa تحلیل رابطه حق در قرآن مجید بر پایه معناشناسی حق در قرآن و با تأکید بر معناشناسی ساختگرا تخصصي Special پژوهشي Research <em><span dir="RTL"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">تحلیل رابطه‌ای یکی از گونه‌های شناخته‌شده معناشناسی ساختگراست که بر اساس روابط میان واحدهای زبانی، به تبیین مفهومی واژگان می‌پردازد. واژه حق یکی از مفاهیم کلیدی و بنیادی در جهان‌بینی قرآن است که کشف حوزه معنایی آن در شبکه معنایی قرآن اهمیت بسیاری دارد. زیرا با کشف روابط مفهومی حق، میدان واژگان هم‌معنا، زیرشمول و مقابل آن ترسیم شده و جایگاه این مفهوم در جهان‌بینی قرآن تعیین می‌شود. پژوهش پیش‌رو به روش توصیفی ـ تحلیلی، بر اساس دستاوردهای معناشناسی ساختگرا، با کمک مؤلفه‌های معنایی حق به تبیین روابط مفهومی آن پرداخته و به این نتیجه رسیده است که حق در قرآن کریم با واژه‌هایی چون؛ پیامبر، کتاب و وعده رابطه شمول معنایی و با قسط و صدق رابطه هم‌معنایی و با واژه‌هایی نظیر؛ بهره و نصیب، واجب شدن و توحید رابطه چندمعنایی دارد. باطل، کذب و لعب در تقابل مکمل و ظن، ریب و ظلم در تقابل‌ ضمنی با حق هستند.</span></span></span></em> Relational analysis is one of the well-known types of constructivist semantics which conceptually explains lexical items relying on the relationships among language units. The word &lsquo;truth&rsquo; is one of the key and fundamental concepts in the Quranic worldview, and the discovery of its semantic field in the semantic network of the Quran is highly important as, with the discovery of its sense relations, its synonyms, hyponyms and antonyms are identified, and the place of this concept in the worldview of the Quran is determined. The present study has been conducted using the descriptive-analytical method and on the basis of the achievements of constructivist semantics. Using the semantic components of the word &lsquo;truth&rsquo;, we explained its sense relations and concluded that, in the holy Quran, words such as prophet, book and <em>va&rsquo;deh</em> (vow) are hyponyms of &lsquo;truth&rsquo;, <em>qest</em> (justice) and <em>sedq</em> (sincerity) are its synonyms and words such as <em>bahreh</em> (profit), <em>vujub</em> (legal obligation) and <em>towhid</em> (unity) have polysemic relation with it. We further concluded that the words <em>batel</em> (falsehood), <em>kezb</em> (untrue) and <em>la&rsquo;ab</em> (play) are complementary antonyms and <em>zann</em> (opinion), <em>reib</em> (doubt) and <em>zolm</em> (cruelty) are implicit antonyms of &lsquo;truth&rsquo;. حق, شمول‌معنایی, هم‌معنایی, تحلیل رابطه‌ای, مکتب ساختگرا truth, hyponymy, synonymy, relational analysis, constructivist school 113 135 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-76&slc_lang=fa&sid=1 Razieh-Sadat Sayyid Khorasani راضیه سادات سیدخراسانی r.khorasani9284@gmail.com 10031947532846002450 10031947532846002450 Yes Ali Fat-hi علی فتحی afathi@rihu.ac.ir 10031947532846002451 10031947532846002451 No