fa مطالعه تطبیقی تکلیف و اختیارات دولت و جامعه از منظر نهج‌البلاغه و الاحکام السلطانیه تخصصي Special پژوهشي Research <em><span dir="RTL" style="background:white;"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">یکی از مباحث کلیدی در فلسفه سیاسی بحث</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> تکالیف و اختیارات دولت و جامعه است. مکاتب و نظریه‌پردازان گوناگون بسته به خداشناسی، هستی‌شناسی و انسان‌شناسی خویش درکی متفاوت از تکالیف و اختیارات این دو در برابر یکدیگر دارند. مقاله حاضر کوشیده است تا با استفاده از روش مقایسه‌ای اندیشه سیاسی مبتنی بر نهج‌البلاغه و اندیشه سیاسی حاکم بر الاحکام‌السلطانیه را در این باب مقایسه نماید. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که از شباهت‌های هر دو کتاب آن است که، برای دولت و مردم در جامعه اسلامی تکالیف و اختیاراتی قائل هستند و هر دو کتاب تکالیف مردم در برابر حکومت را مطلق ندانسته و مشروط- همچون حرکت دولت بر مسیر شرع - قلمداد می‌کنند. مهمترین تفاوت بین این دو کتاب را در این زمینه می‌توان چنین برشمرد که احکام السلطانیه اختیارات وسیع‌تری در حوزه عمومی و خصوصی جامعه برای دولت به رسمیت می‌شمارد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که علی‌رغم شباهت‌هایی که بین این دو کتاب در این زمینه دیده می‌شود اساسا این دو به ارائه دو روش حکمرانی متفاوت از یکدیگر منجر می‌شود. همچنین تفاوت دیدگاهها در علت موجده دولت (ضرورت عقلی دولت در نهج‌البلاغه و ضرورت شرعی آن در احکام السلطانیه) از مبانی اختلاف بین این دو نگاه به تکالیف و اختیارات دولت و جامعه است.&nbsp;&nbsp; &nbsp;</span></span></span></em> One of the key topics in political philosophy is the discussion of the duties and authorities of the state and society. Depending on their theology, ontology and anthropology, different schools of thought and theorists have different understandings of the duties and powers of these two towards each other. Using the comparative method, the present article attempts to compare the political thought based on Nahj al-Balaghah and the political thought ruling al-Ahkam al-Sultaniyah regarding the issue in question. The findings of this study indicate that one of the similarities between these two works is that they both admit that the state and the people in the Islamic society have certain duties and authorities, and neither book considers the duties of the people to the state to be absolute. Both works acknowledge that, like the state&rsquo;s being bound to follow the path of the <em>Shari&#39;ah</em>, they are conditional. The most important difference between the two books in this regard is that the rulings of al-Sultaniyah recognize wider authorities for the state in the public and private spheres of the society. The results of this study show that, despite the similarities observed in these two books about the issue in question, they basically offer two different governance policies. Also, the difference of view on the root cause of the state (the rational necessity of the state in Nahj al-Balaghah and its legal necessity in the rulings of al-Sultaniyah) is one of the fundamental differences between these two perspectives on the duties and authorities of the state and society. نهج‌البلاغه, تکالیف و اختیارات, دولت, جامعه, اندیشه سیاسی, الاحکام السلطانیه Nahj al-Balaghah, duties and authorities, state, society, political thought, al-Ahkam al-Sultaniyah 79 104 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-99&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Hamidian حمید حمیدیان hamidiyan@meybod.ac.ir 10031947532846002995 10031947532846002995 Yes Ahmad Zare’ Zardini احمد زارع زردینی zarezardini@meybod.ac.ir 10031947532846002996 10031947532846002996 No Hassan Zare’i Mahmoudabadi حسن زارعی محمودآبادی h.zarei@meybod.ac.ir 10031947532846002997 10031947532846002997 No Abdul-Hamid Ja’fari عبدالحمید جعفری Jafarihamid70@yahoo.com 10031947532846002998 10031947532846002998 No