pazhuhesh dini

fa بررسی تطبیقی آیات الجنّه مکّی و مدنی از حیث ساختار و مضمون A Comparative Study of the Meccan and Medinan al-Jannah Verses in Terms of Structure and Theme تخصصي Special پژوهشي Research در اندیشۀ دینی، «جنّت» جایگاه ابدی نیکوکاران و کانون نعمات الهی است، لذا واکاوی گزارههای قرآنی در توصیف بهشت و نیز ابعاد فرازمانی و فرامکانی قرآن کریم در این حوزه، ضرورتی غیر قابل انکار است. این نوشتار با روش توصیفی - تحلیلی درصدد بررسی آیاتالجنّه در سورههای مکّی و مدنی است. نتایج این پژوهش در دو بُعد ساختاری و مضمونی، حاکی از آن است که در بُعد ساختاری، سطح آوایی آیات الجنّه مکّی از نظم آهنگ بیشتری برخوردار است. «انذار و تبشیر» و توصیف معاد، محور اصلی سورههای مکّـی اسـت لذا لحنها و ریتمهای آیات، مخاطب را در درک بهتر صحنههای قیامـت تهییج میکند. در بُعد مضمونی، توصیف نعمات مادی در آیاتالجنّه مکّی، فراوانی و تکرار بیشتری دارد. اما در آیات الجنّه مدنی نمود ابعاد معنوی بیشتر است و واژگان مشترک در آیاتالجنّه مدنی که حلقه اتصالی را میان سور مختلف برقرار کـرده دلیلی بـرای کشـف مفـاهیم مشترک سور و بیانگر شرایط و لوازم ورود به بهشت است. قرآن ویژگی هایمتعدد بهشت و امور مختلف مربوط به زمانها و مکانهای گوناگون را در نظام و چهارچوبی ترسیم کرده که پس از تأمل درباره موضوعهای متعدد میتوان به وحدت موضوعی آیاتالجنّه رسید. آوا و موسیقی آیات الجنّه، متناسب با سیاق معنی و مضامین سخن و اوضاع و مقتضیات مربوط به سخن دگرگون می‌شوند و به این ترتیب رابطه دقیقی بین مضامین و ساختار آیات الجنّه حاکم است. هماهنگی آیاتالجنّه با شرایط مخاطبان، وجهی از اعجاز بلاغی قرآن است که با کاربست الفاظ و تعابیر مردم عصر نزول و بدون  تأثیر پذیری از فرهنگ آنان، بُعد فرا زمانی یافته و از مرز واقع‌گویی خارج نشده است.   In religious thought, “the paradise” is the eternal place of the virtuous and the center of divine blessings, so the analysis of the Quranic propositions in describing the paradise as well as the trans-spatial and trans-temporal dimensions of the holy Quran in this area is an undeniable necessity. Using the descriptive-analytical method, this study examines the al-jannah verses in the Meccan and Medinan chapters of the Quran. The results of this research in structural and thematic dimensions indicate that, in the structural dimension, the phonetic level of the al-Jannah Meccan verses have a better rhythmic order. “Warnings and glad tidings” and the description of the resurrection is the main focus of the Meccan chapters, so the tones and rhythms of the verses stimulate the addressee to better understand the scenes of the resurrection. In the thematic dimension, the description of material blessings has more frequency and repetition in the al-jannah Meccan verses. In the al-jannah Medinan verses, however, spiritual dimensions have a better manifestation, and the common words in the al-jannah Medinan verses, which have established a link between different chapters, are a reason for discovering the common meanings of the chapters and indicate the conditions and requisites of entering the paradise. The Quran has outlined the many features of the paradise and the various matters related to different times and places in a system and framework, which, after reflecting on various subjects, leads us to the thematic unity of the al-jannah verses. The sound and music of the al-jannah verses are changed according to the context of the meaning, themes of the speech and the conditions and requirements related to the speech, and hence a precise relationship governs the themes and structure of the al-jannah verses. The harmony between the al-jannah verses and the conditions of the addressees is a facet of the rhetorical miracle of the Quran, which, by using the words and interpretations of the people of the age of revelation and without being influenced by their culture, has found a trans-temporal dimension and has not gone beyond telling the truth. آیات الجنه, مکی, مدنی, سطوح ساختاری, مضمون. al-jannah verses, Meccan, Medinan, structural levels, theme 107 129 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-111&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Dastranj فاطمه دست رنج F-dastranj@araku.ac.ir 10031947532846003218 10031947532846003218 Yes Ali-Reza Tabibi علیرضا طبیبی a-tabibi@araku.ac.ir 10031947532846003219 10031947532846003219 No