fa استعاره مفهومی «عقل» در روایات تخصصي Special پژوهشي Research <em><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">استعارۀ مفهومی، از موضوعات کلیدی علم زبان‌شناسی شناختی است که اساس آن، فهم یک حوزۀ مفهومی بر حسب حوزۀ مفهومی دیگر است. معناشناسی شناختی از جمله دانش‌هایی است که راه را برای کشف و تحلیل روابط درون‌متنی روایات هموار می‌کند. معصومان(ع) برای بیان مفهوم </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">&laquo;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">عقل</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">&raquo;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">، مخاطبان خود را از رهگذر امور مادی و محسوسات به تأمل در امور نامحسوس فرا می‌خوانند. این فرایند موجب القای تعالیم دینی از طریق ارائۀ شباهت هستی شناختی و معرفت شناختی میان دو حوزۀ مبدأ و مقصد می‌شود. هدف پژوهش حاضر، تحلیل استعاره‌های مفهومی </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:12.0pt;">&laquo;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">عقل</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:12.0pt;">&raquo;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> در روایات است. پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که مهمترین حوزه‌های مفهومی </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:12.0pt;">&laquo;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">عقل</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:12.0pt;">&raquo;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> در روایات شامل نور و روشنایی، سرمایه و ثروت، بی‌نیازی، بخشش، نعمت، زیبایی و آراستگی، هدایت‌گری، قدرت و فرماندهی، آبادانی، درمانگری، دوستی و گشایش است که با ترکیب طرح‌واره‌های تصویری حاصل از دو حوزۀ مبدأ و مقصد، نظام شناختی هدفمند و روشنگرانه را در بافتی استعاری و قابل درک ارائه داده و سبب باورپذیری و تمرکز و انتقال هرچه بهتر آموزه‌ها شده است.</span></span></span></em> <em>Conceptual metaphor is one of the key topics in cognitive linguistics, which is based on understanding one conceptual domain in terms of another. Cognitive semantics is one of the sciences that paves the way for discovering and analyzing the intra-textual relations of narrations. In order to explicate the concept of &ldquo;reason&rdquo;, the Infallibles (a.s.) invited their addressees to reflect on the intangible through material things and the tangible. This process induces religious teachings by providing ontological and epistemological similarities between the two domains of origin and destination. The aim of the present study, which has been conducted using the descriptive-analytical method, is to analyze the conceptual metaphors of &ldquo;reason&rdquo; in narrations. The findings of this study revealed that the most important conceptual domains of &ldquo;reason&rdquo; in narrations include light and illumination, capital and wealth, needlessness, forgiveness, blessings, beauty and adornment, guidance, power and command, prosperity, healing, friendship and openness, which in combination with image schemas obtained from the two domains of origin and destination have provided a purposeful and enlightening cognitive system in a metaphorical and comprehensible context and caused credibility, concentration and better transmission of teachings.</em> استعاره مفهومی, عقل, روایات, نگاشت, زبان‌شناسی‌شناختی conceptual metaphor, reason, narrations, mapping, cognitive linguistics 199 222 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-115&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Karimi Noqipour زهرا کریمی نوقی پور z.karimi13701373@gmail.com 10031947532846003222 10031947532846003222 No Sorayya Qotbi ثریا قطبی sghotbi@shahed.ac.ir 10031947532846003223 10031947532846003223 Yes Farideh Davoodi Moqaddam فریده داودی مقدم fdavoudy@gmail.com 10031947532846003224 10031947532846003224 No