other معناشناسی واژه‌ی «سیاست» در نهج البلاغه با تأکید بر روابط هم نشینی و جانشینی تخصصي Special پژوهشي Research <em><span class="MsoHyperlink"><span style="text-decoration:underline"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:IRBadr">&laquo;سیاست&raquo; به عنوان یکی از ارکان اساسی زندگی اجتماعی انسان‌ها، همواره مورد توجه اندیشمندان و متفکران بوده است</span></span></span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:IRBadr">.</span></span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:IRBadr"> این واژه در متون دینی به‌ویژه نهج البلاغه امام علی (ع) با روابط هم نشینی متنوع و گسترده‌ای به کار رفته است. واژگانی مانند &laquo;تدبیر&raquo;، &laquo;اصلاح&raquo; و &laquo;رهبری&raquo; به‌عنوان جانشین‌های این مفهوم، به غنای معنایی آن افزوده و نشان‌دهنده اهمیت والای &laquo;سیاست&raquo; در سیره و رفتار اجتماعی اسلام است. هدف این مقاله، تحلیل جامع معنا و ابعاد مختلف واژه‌ی &laquo;سیاست&raquo; در نهج البلاغه است که به روشن‌سازی نقش آن در الزام به عدالت و مسئولیت‌پذیری کمک می‌کند. برای نیل به این هدف، از روش تحلیل متنی و بررسی تطبیقی بهره گرفته شده است</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">.</span></span></span> </span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:IRBadr">نتایج&nbsp; پژوهش حاکی از آن است که این واژه در محور هم‌نشینی با &laquo;استقامت&raquo;، &laquo;امانت‌داری&raquo; و &laquo;مودّت&raquo; معنای حفاظتی می‌گیرد و در محور جانشینی در کنار &laquo;حکمت&raquo; و &laquo;قیاده&raquo; بُعد راهبردی‌اش نمایان می‌شود.<span class="MsoHyperlink"><span style="text-decoration:underline"> این یافته‌ها می‌تواند به درک و تبیین بهتر اندیشه سیاسی اسلامی کمک نماید</span></span></span></span></span></span><span class="MsoHyperlink"><span style="text-decoration:underline"><span style="font-size:11.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:IRBadr">.</span></span></span></span></span></span></em> <i><span style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;">Politics (siyāsat), as one of the essential foundations of human social life, has always attracted the attention of thinkers and scholars. In religious texts&mdash;particularly in Nahj al-Balāghah of Imam ʿAlī (as)&mdash;this term is employed within diverse and expansive syntagmatic relations. Lexical words such as tadbīr (management), iṣlāḥ (reform), and riyāsat (leadership) function as paradigmatic substitutes that enrich its semantic scope and underscore the elevated status of siyāsat in Islamic social conduct</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">.</span></span></span><span style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Calibri&quot;,&quot;sans-serif&quot;"> This article aims to provide a comprehensive analysis of the meaning and multidimensional aspects of siyāsat in Nahj al-Balāghah, clarifying its role in promoting justice and responsibility. The study adopts a textual and comparative analytical method to investigate both the contextual usage and the relational semantics of the term. The findings reveal that within its syntagmatic axis, siyāsat conveys a protective connotation when associated with concepts such as steadfastness (istiqāmat), trustworthiness (amānat), and affection (mawaddat); whereas in its paradigmatic axis, when occurring alongside ḥikmat (wisdom) and qiyādat (leadership), its strategic and directive dimension becomes apparent. These results contribute to a deeper understanding and more precise articulation of the principles underlying Islamic political thought</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">.</span></span></span></i> معناشناسی, نهج البلاغه, سیاست, امام علی(ع), هم‌نشینی و جانشینی. Semantics, Nahj al-Balāghah, Politics (Siyāsat), Imam ʿAlī (as), Syntagmatic and Paradigmatic Relations. 5 21 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-218&slc_lang=other&sid=1 Zeinat al-Sadat Tabatabaei زینت‌ السادات طباطبایی zi.tabatabaei@iau.ac.ir 10031947532846005884 10031947532846005884 No Mohammad Marefat محمد معرفت m.marefat@iau.ac.ir 10031947532846005885 10031947532846005885 Yes Tayyebeh Akbari Rad طیبه اکبری‌راد akbarirad@iau.ac.ir 10031947532846005886 10031947532846005886 No