pazhuhesh dini

other اسماء الهی در خواتیم آیات سوره حدید: تحلیل ارتباط معنایی با محتوا و مضامین محوری The Divine Names in the Concluding Segment of the Verses of Sūrah Ḥadīd: A Semantic Analysis of Their Relationship with the Sūrah’s Central Themes تخصصي Special پژوهشي Research این پژوهش در پی تبیین کارکرد معنایی اسماء الهی در پایان آیات سوره حدید و نقش آن‌ها در تکمیل پیام آیه و تقویت مضامین محوری سوره (ایمان، انفاق، جهاد) است. با استفاده از رویکرد توصیفی - تحلیلی و روش تحلیل محتوا، پس از ریشه‌یابی لغوی اسماء، ارتباط هر اسم با مضمون آیه و ساختار کلی سوره با استناد به تفاسیر معتبر تحلیل گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد چینش اسماء در سوره هدفمند و دارای سیری تربیتی است؛ به طوری‌که اسمائی چون «العزیز الحکیم» و «قدیر» پایه‌های معرفتی توحید را تثبیت می‌کنند، صفاتی مانند «بصیر» و «علیم بذات الصدور» با تأکید بر نظارت مطلق الهی، کارکردی تربیتی و انذاری دارند و اسماء دیگری نظیر «غنی حمید»، «قوی عزیز» و «رؤوف رحیم» به ترتیب با تبیین بی‌نیازی، قدرت و رأفت خداوند، انگیزه‌های لازم برای انفاق، جهاد و امید را در مؤمنان برمی‌انگیزند. در نهایت، این تحلیل نشان می‌دهد که این اسماء صرفاً مکمل آیه نیستند، بلکه ابزارهای بیانی و تربیتی قدرتمندی برای تحقق اهداف سوره محسوب می‌شوند که فهم مخاطب از ابعاد توحیدی، اخلاقی و عملی سوره را تسهیل و تعمیق بخشیده و وجهی از اعجاز بیانی قرآن را آشکار می‌سازند. This study explores the semantic function of the Divine Names appearing at the conclusions sections of the verses in Sūrah Ḥadīd, focusing on their role in completing each verse’s message and reinforcing the sūrah’s core themes—faith (īmān), charity (infāq), and struggling (jihād). Employing a descriptive–analytical approach and content analysis method, the research examines the lexical roots of these Names and analyzes their relationship with the thematic content of the verses and the overall structure of the sūrah, drawing upon authoritative classical and modern Qur’anic commentaries. The findings reveal that the arrangement of Divine Names in the sūrah is deliberate and pedagogically progressive. Names such as al-ʿAzīz al-Ḥakīm and al-Qadīr reinforce the theological foundations of Divine Unity (tawḥīd), while attributes like al-Baṣīr and ʿAlīm bi-dhāt al-ṣudūr emphasize Allah’s all-encompassing awareness, serving a moral and admonitory function. Likewise, Names such as al-Ghanī al-Ḥamīd, al-Qawī al-ʿAzīz, and al-Ra’ūf al-Raḥīm—by illustrating Divine self-sufficiency, power, and compassion—stimulate the believer’s motivation for charity, struggle, and hope. Ultimately, the analysis demonstrates that these Names are not mere the complement of the verses, but rather integral rhetorical and pedagogical instruments that fulfill the sūrah’s theological, ethical, and practical purposes, thereby unveiling an aspect of the Qur’an’s inimitable eloquence. اسماء الهی, سوره حدید, خواتیم آیات, ارتباط معنایی, انسجام معنایی. Divine Names, Sūrah Ḥadīd, Verse Endings, Semantic Relation, Semantic Coherence. 23 48 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-219&slc_lang=other&sid=1 Mohammad Reza Vaezi Rad محمدرضا واعظی‌راد moreza.vaezi@ut.ac.ir 10031947532846005887 10031947532846005887 Yes Abolfazl Khosh Manesh ابوالفضل خوش‌منش khoshmanesh@ut.ac.ir 10031947532846005888 10031947532846005888 No