pazhuhesh dini

other نقد قرائت فرقه ذکریه در مورد قرآن با تأکید بر ادعای تحریف و علم تأویل A Critical Examination of the Dhikriyya Sect’s Reading of the Qur’an with Emphasis on the Claims of Alteration and the Knowledge of Taʾwīl تخصصي Special پژوهشي Research فرقۀ موسوم به «ذکریه» به‌عنوان جریانی مرزی میان تفکرات صوفیانه، اسماعیلیه و گرایش&lrm;های نوینی از دین‌ورزی شناخته می‌شود؛ ادعاهای این گروه دربارۀ ساختار و تفسیر قرآن (از جمله افزودن جزئیات و ادعای «علم تأویل» برای فردی مشخص) پرسش‌های اعتقادی و متنی مهمی ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف واکاوی نقادانۀ ادعاهای ذکریان دربارۀ افزایش تعداد جزءهای قرآن و مدعای علم تاویلِ «محمد مهدی اتکی» و بررسی سازگاری این اندیشه‌ها با آموزه‌های قرآنی و معارف اهل‌بیت (ع) انجام شده است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و اسنادی است؛ داده‌ها از طریق تحلیل متنی آیات مورد استناد ذکریان، منابع فرقه‌ای مربوط و متون معیار قرآنی ـ روایی گردآوری و به‌صورت مقایسه‌ای و استنتاجی بررسی شد. نتایج نشان می‌دهد که استدلال‌های ارائه‌شده توسط پیروان ذکریه برای توجیه «اضافه‌کردن جزء» و «ادعای علم تأویل» بر پایۀ تفسیرهای زمینه‌مند و گزینشی است و با آموزه‌های صریح قرآن و اقوال منقول از اهل‌بیت (ع) ناسازگاری‌های جدی دارد. اندیشه‌های ذکریه در موضوعات مورد بررسی هم‌سویی قابل‌قبولی با مبانی رسالتی و متنی اسلام ندارد؛ بررسی‌های بیشتر سندشناسانه و تاریخی برای آشکارسازی ریشه‌ها و مسیر شکل‌گیری این ادعاها توصیه می‌شود. The group known as the “Dhikriyya” is regarded as a movement situated at the intersection of Sufi thought, Ismaili influences, and newer forms of religiosity. The claims advanced by this group regarding the structure and interpretation of the Qur’an—such as proposing additions to the divisions of the Qur’an and asserting the exclusive possession of the “knowledge of taʾwīl” by a particular individual—raise significant theological and textual questions. This study aims to critically examine the Dhikriyya claims concerning the alleged increase in the number of Qur’anic ajzāʾ (sections) and the assertion that Moḥammad Mahdi Ataki possesses the knowledge of taʾwīl, while also assessing the compatibility of these ideas with Qur’anic teachings and the traditions of the Ahl al‑Bayt (peace be upon them). The research adopts a descriptive‑analytical and documentary method. Data were collected through textual analysis of the Qur’anic verses cited by the Dhikriyya, relevant sectarian sources, and authoritative Qur’anic and ḥadith texts, and were examined through comparative and inferential analysis. The findings indicate that the arguments presented by the followers of the Dhikriyya to justify the “addition of new sections” to the Qur’an and the “claim to the knowledge of taʾwīl” rely on selective and context‑dependent interpretations. These interpretations display serious inconsistencies with explicit Qur’anic teachings and the transmitted sayings of the Ahl al‑Bayt (peace be upon them). Overall, the Dhikriyya perspectives on these issues lack convincing alignment with the foundational prophetic and textual principles of Islam. Further documentary and historical investigations are recommended to clarify the origins and development of these claims. قرآن, ذکریه, محمد اتکی, تأویل, عدم تحریف. Qur’an, Dhikriyya, Mohammad Mahdi Ataki, Taʾwīl, Non‑Alteration of the Qur’an. 29 49 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-233&slc_lang=other&sid=1 Hadi Zeini Malek Abad هادی زینی ملک‌آباد zeini@theo.usb.ac.ir 10031947532846006219 10031947532846006219 Yes Abdolvahed Bameri عبدالواحد بامری bameri.1399@staff.usb.ac.ir 10031947532846006220 10031947532846006220 No Seyyed Zeyn al‑Din Sajjadi سید زین‌الدین سجادی zen.sajjad.i@gmail.com 10031947532846006221 10031947532846006221 No