other ارزیابی سندی روایات تفسیری منقول از اهل بیت (ع) در ذبیح ‌بودن اسحاق «مطالعه موردی: تفاسیر روایی شیعه» تخصصي Special پژوهشي Research <i><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:IRBadr">تعیین مصداق ذبیح، از چالش‌برانگیزترین موارد مورد بحث و بررسی عالمان فریقین بوده است. پس از قرآن و پیامبر(ص)، روایات اهل‌بیت‌(ع) در این‌باره محل رجوع می‌باشد. در این میان تفاسیر روایی شیعه ذیل آیات مربوط، حامل بخش قابل توجهی از این روایات هستند. علی‌رغم قول مشهور در میان شیعه که اسماعیل را ذبیح می‌نامد، در میان روایات منقول از اهل‌بیت(ع) در تفاسیر روایی، قول به ذبیح‌بودن اسحاق نیز مشاهده می‌شود. این مقاله با بکارگیری روش کتابخانه‌ای و تجزیه و تحلیل اسناد و داده‌ها به دنبال ارزیابی سند روایاتی است که اسحاق را ذبیح دانسته و به این نتیجه دست یافته است که خاستگاه غالب روایات منقول در این‌باره، الکافی و تفسیر قمی و در نهایت منشأ نقل این‌دو منبع نیز علی بن‌ابراهیم است. اما تفاوت نقل کلینی از علی بن‌ابراهیم با آنچه در تفسیر قمی از علی بن‌ابراهیم آمده، نشان می‌دهد که منبع کلینی در نقل روایت علی بن‌ابراهیم، غیر از تفسیر قمی بوده است. در عین حال، این‌گونه روایات به دلایلی همچون تردید در اعتبار خاستگاه، عدم ذکر نام برخی راویان، عدم جرح و تعدیل آن‌ها در منابع رجالی و حذف نام برخی راویان از زنجیره سند، به ترتیب به عنوان حدیث مجهول، مهمل و مرسل شناخته شده و به دلیل ضعف مورد اعتماد نیستند. افزون بر این، برخی دیگر نیز به سبب اغراض سیاسی و نفوذ جریان اهل کتاب صادر شده‌اند.</span></span></span></i> <i><span style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">Identifying the intended sacrificial son (al‑dhabīḥ) is one of the most debated issues among scholars of both Sunni and Shi&lsquo;i traditions. After the Qur&rsquo;an and the Prophet (pbuh), the narrations of the Ahl al‑Bayt (as) have served as an important reference in this discussion. Among the relevant sources, Shi&lsquo;i narrative exegeses contain a significant number of such reports under the verses related to the story. Although the dominant view in Shi&lsquo;i scholarship identifies Ishmael as the sacrificial son, some narrations attributed to the Ahl al‑Bayt (as) in narrative tafsīr works also suggest that Isaac was the one intended. Using a library‑based research method and employing analytical examination of chains of transmission and textual data, this study evaluates the authenticity of narrations that identify Isaac as the sacrificial son. The findings indicate that the primary origin of most of these reports can be traced to al‑Kāfī and Tafsīr al‑Qummī, with both sources ultimately deriving them from ʿAlī b. Ibrāhīm. However, differences between al‑Kulaynī&rsquo;s transmission from ʿAlī b. Ibrāhīm and the version found in Tafsīr al‑Qummī suggest that al‑Kulaynī relied on a source other than Tafsīr al‑Qummī when transmitting these narrations. At the same time, these narrations suffer from several methodological weaknesses: uncertainty regarding their original sources, the omission of certain transmitters&rsquo; names, the absence of reliable jarḥ wa taʿdīl evaluations for some narrators, and the removal of certain transmitters from the chains of transmission. Consequently, they are classified respectively as majhūl, muhmal, or mursal traditions and therefore cannot be considered reliable. Moreover, some of these reports appear to have emerged under political motivations or through the influence of Ahl al‑Kitāb traditions.</span></span></span></i> ذبیح, روایات, تفاسیر روایی, اسحاق, سند, خاستگاه. Sacrificial Son (al‑Dhabīḥ), Narrations, Narrative Exegeses, Isaac, Sanad Analysism, Origin of Transmission. 107 130 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-236&slc_lang=other&sid=1 Elham Zarin Kolāh الهام زرین کلاه ezarinkolah@yahoo.com 10031947532846006227 10031947532846006227 Yes