pazhuhesh dini

other تحلیل معناشناختی واژه «عَلَق» در آیات آغازین سوره علق بر پایه روابط همنشینی A Semantic Analysis of the Word ´Alaq in the Opening Verses of Sūrah ´Alaq Based on Paradigmatic Relations تخصصي Special پژوهشي Research در این پژوهش، واژه «عَلَق» در آیات آغازین سوره علق با رویکرد معناشناسی در چارچوب روابط همنشینی و با تکیه بر انسجام درون‌متنی مورد بررسی قرار گرفته است. هدف آن است که با تحلیل کاربرد واژه‌های مجاور و هم‌بافت همچون قرائت، کرامت، تعلیم و نوشتن، امکان ارائه پیشنهادی تفسیری درباره گستره معنایی «عَلَق» ارزیابی شود. بررسی هم‌نشینی‌های آیات و داده‌های محدود لغوی نشان می‌دهد که می‌توان «عَلَق» را ــ در بافت این آیات ــ ناظر به قوّه عقل و ادراک انسان دانست؛ معنایی که به عنوان یک خوانش بدیل و قابل بحث مطرح می‌شود. در ادامه، تحلیل صرفی و معنایی «الإنسان»، بررسی کارکرد حرف «مِن» در آیات مرتبط با منشأ خلقت، تمایز آیه «خَلَقَ الْإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ» با آیات مشابه، و نیز بحث درباره مفرد یا اسم‌جنس‌بودن «عَلَق» نشان می‌دهد که بر این اساس، می‌توان «عَلَق» را در این سیاق به منزله اشاره‌ای به قوّه ادراک و توانایی فهمیدنِ انسان دانست؛ برداشتی که با محوریتِ تعلیم، خواندن و نوشتن در آیات آغازین سوره هماهنگ است. بر همین اساس، این مقاله برداشتی نو را پیشنهاد می‌کند که پذیرش یا نقد آن بر عهده پژوهشگران و مفسران است. In this study, the word ´Alaq in the opening verses of Sūrah ´Alaq is examined through a semantic approach framed by syntagmatic relations and grounded in textual coherence. The aim is to evaluate the possibility of offering an interpretive proposal regarding the semantic scope of ´Alaq by analyzing the neighboring and co-textual words such as recitation, nobility, teaching, and writing. The examination of the verses’ co-occurrences, together with the limited lexical data available, suggests that ´Alaq may—within the context of these verses—refer to the human faculty of reason and cognition, a meaning presented here as an alternative and debatable reading. Further analysis of the morphology and semantics of al-insān, the function of the preposition min in the verses related to the origin of creation, the distinction between the verse “He created man from ´Alaq and similar verses, and the discussion of whether ´Alaq is singular or a collective noun, indicates that in this context the term may be understood as an allusion to human cognitive capacity and the ability to understand. This interpretation is in harmony with the central themes of teaching, reading, and writing in the opening verses of the sūrah. On this basis, the article proposes a novel reading, the acceptance or criticism of which is left to researchers and exegetes. معناشناسی واژه «عَلَق», سوره علق, خون بسته, روابط همنشینی, منشأ آفرینش انسان, عقل. Semantic Analysis of ´Alaq, Sūrah ´Alaq, Congealed Blood, Syntagmatic Relations, Origin of Human Creation, Reason. 227 246 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-241&slc_lang=other&sid=1 Mohammad Taheri محمد طاهری m.taheri@urd.ac.ir 10031947532846006236 10031947532846006236 Yes