pazhuhesh dini

other واکاوی روش‌ علامه طباطبایی در تفسیر آیات الأحکام با تأکید بر نقش قرائن مقامی An Analysis of Allameh Tabataba’i’s Methodology in Interpreting Ayāt al-Aḥkām with Emphasis on the Role of Contextual Indicators (Qara’in-e Maqāmi) تخصصي Special پژوهشي Research قرائن مقامی در تفسیر آیات قرآن از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند، زیرا این قرائن به فهم دقیق‌تر و عمیق‌تر معانی آیات کمک می‌کنند. یکی از اهداف اصلی مفسران در تفسیر قرآن، رسیدن به معنای اصلی و مقصود واقعی آیات است، که بدون توجه به شرایط و زمینه‌های تاریخی و اجتماعی نزول آیات،  به‌سختی قابل دستیابی است. از این رو پرداختن به این موضوع ضرورت دارد.  یکی از دلایل اصلی ضرورت توجه به قرائن مقامی، جلوگیری از تفسیر نادرست و دور شدن از معنای حقیقی آیات است. بسیاری از آیات به شرایط خاص تاریخی یا مخاطبان ویژه‌ای اشاره دارند که درک آنها بدون مطالعه دقیق شأن نزول و محیط فرهنگی و اجتماعی زمان نزول ممکن نیست. این رویکرد نه تنها به جلوگیری از تفسیر به رأی کمک می‌کند، بلکه به مفسر اجازه می‌دهد تا معانی آیات را در بستر واقعی خود دریابد. علامه طباطبایی ، یکی از شاخص‌ترین مفسرانی است که به قرائن مقامی توجه ویژه نشان داده است. او با بررسی شأن نزول، مخاطبان آیات، و شرایط اجتماعی زمان نزول، تلاش می‌کند معنای دقیق و هدف اصلی آیات را درک کند. به‌عنوان نمونه، در تفسیر آیات مربوط به قصاص و احکام اقتصادی مانند ربا، با توجه به زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی جامعه عرب پیش از اسلام، فلسفه تشریع احکام اشاره می کند. او همچنین به تدریجی بودن تشریع احکام اشاره دارد و نشان می‌دهد که برخی احکام به‌تدریج برای پذیرش بهتر در جامعه اسلامی نازل شده‌اند. علامه طباطبایی معتقد است؛  علاوه بر شناخت دقیق مخاطبان و شرایط اجتماعی، باید به سبک زبانی و بلاغی قرآن نیز توجه کرد. او با تحلیل دقیق واژگان و ترکیب‌های زبانی، معانی آیات الاحکام را کاویده و به درک عمیق تری از آنها دست یافته است. Contextual indicators (qarā’īn-e maqāmi) play a pivotal role in the interpretation of the Holy Quran, as they facilitate a more precise and profound understanding of the intended meaning of the verses. Achieving the original purpose of the Quranic text is inherently difficult without due consideration of the historical and socio-cultural contexts of revelation. This study aims to investigate the methodology of Allameh Tabataba’i in interpreting Ayāt al-Aḥkām (verses pertaining to legal commandments), with a specific focus on his application of contextual indicators. The research argues that attending to these indicators is essential to prevent erroneous interpretations and tafsir bi-al-ra’y (interpretation based on personal opinion). Through a qualitative analysis of Al-Mizān, this study demonstrates how Allameh Tabataba’i integrates the analysis of sha’n al-nuzūl (occasions of revelation), target audiences, and the social milieu of the time to discern the philosophy behind legal legislations. Key examples, such as his interpretation of verses concerning qisas (retribution) and economic mandates like ribā (usury), reveal his focus on the socio-cultural landscape of pre-Islamic Arabia and the gradual nature of legal revelation. Furthermore, the findings indicate that Allameh’s approach transcends mere historical context; he combines rhetorical analysis with linguistic rigor to derive a comprehensive understanding of the legal text. This paper underscores the significance of his methodology as a robust framework for contemporary jurisprudential exegesis. علامه طباطبایی, تفسیر قرآن, قرینه‌های مقامی, آیات الاحکام, تفسیر المیزان. Allameh Tabataba’i, Quranic Tafsir, Contextual Indicators (Qarā’īn-e Maqāmi), Ayāt al-Aḥkām, Al-Mizān. 247 270 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-242&slc_lang=other&sid=1 Abdolhadi Feqhi Zadeh عبدالهادی فقهی‌زاده faghhizad@ut.ac.ir 10031947532846006237 10031947532846006237 Yes Alireza Del Afkar علیرضا دل افکار delafkar@pnu.ac.ir 10031947532846006238 10031947532846006238 No Hassan Akbari حسن اکبری Akbari_hassa90@yahoo.com 10031947532846006239 10031947532846006239 No