fa «سنّت » و جایگاه آن در اسلام تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">در نظر اکثر قریب به اتفاق مسلمانان پس از قرآن، &laquo;سنّت &raquo; مهم<span dir="LTR">‌</span>ترین منبع شناخت اسلام است. برداشت غلط از مفهوم جامعیت اسلام، انتظار حداکثری از فقه و محدود کرن دایرۀ هدایت دینی به پیروی از احکام فقهی موجب اهمیّت یافتن نقش این منبع گردید. معتبر دانستن قرآن و سنّت، آنهم در حد کلیات دینی مستلزم این نیست که مجموع این دو مرجع جامع و کافی برای پاسخ گویی به همۀ نیازها و استغنای از عقل و تجربیات بشری باشد. در مورد اعتبار و منبع سنّت، دایرۀ شمول و دوام، نسبت آن با قرآن و نقش آن در تحقق اهداف دین و هدایت مردم، پرسش‌ها و شبهاتی مطرح شده که در این مقاله به نحو مستند، مستدل و فشرده، بررسی و نقادی شده است. در این راستا در نگاه اکثر پژوهش‌گران، حجیّت بیان پیامبر(ص)، اهل‌بیت(ع) یا صحابه را، باید از قرآن استخراج کرد و سنّت&nbsp; منبعی مستقل از قرآن برای تشریع نیست. گفتار آن حضرت، تجلی شخصیت پاک، قرآنی و اجتهادات ایشان است که در صورتی می‌تواند اعتبار دینی پیدا کند که حداقل، وحی در مورد ان ساکت باشد. سیرۀ عملی آن حضرت، به هدایت وحی، تجدید و احیای همان سنن ابراهیمی است که در میان قریش شناخته شده و گروهی که به حنفا یا صائبی مشهور بودند به آن عمل می‌کردند و برخلاف احادیث آن حضرت، نگرانی از فراموشی، تحریف یا آمیختگی آن با قرآن کمتر بود و لزومی به نهی از نگارش آن در عصر تشریع وجود نداشت. اما صرف نظر از ضعف سندی روایات نهی از کتابت حدیث، نمی‌توان این نهی را عمومی و همیشگی دانست. با این همه، باید اذعان داشت احادیث مرویه ظنّی‌الصدور است لکن، علم و یقین در فروع و احکام، بر خلاف اصول عقاید، ضروری و لازم شناخته نشده است.</p> <p style="text-align: justify;">The vast majority of Muslims believe that, after the Quran, <em>sunnah</em> is the most important source of knowledge about Islam. Wrong interpretation of the concept of Islam&#39;s universality, maximum expectation of <em>fiqh</em> and limitation of religious guidance to following jurisprudential rules have enhanced the importance of this source. Considering the Quran and <em>sunnah</em> authoritative, especially in religious principles, does not imply that these two are comprehensive and sufficient to satisfy all needs and be independent of human intellect and experience. Some questions and doubts have been raised about the authority and origin of <em>sunnah</em>, its coverage and permanence, its relation to the Quran, and its role in fulfilling the goals of religion and guiding people, which are analyzed cogently, convincingly and intensively in this paper. In this regard, most researchers believe that the authority of the Prophet (p.b.u.h.), the ahl al-bayt (a.s.) and the Companions&rsquo;s words must be derived from the Quran and <em>sunnah</em> cannot be used as a legislation source independently of the Quran. The Prophet&rsquo;s (p.b.u.h.) speech is a manifestation of his pure Quranic character and his <em>ijtihad</em> and it can have religious authority, at least, if the Quran is silent about it. His practical way of life is based on the guidance of revelation and revival of Abrahamic traditions which were known to the Quraysh and a community known as Hanefa or Saebi practiced them. Contrary to the <em>hadiths</em> from the Prophet, there is less apprehension about disremembering his practical way of life, distorting it or mingling it with Quran; hence, the prohibition of recording it during the Divine legislation era was unnecessary. Nevertheless, aside from the documentational weakness of the narrations prohibiting <em>hadith</em> recording, this prohibition cannot be considered general and permanent. However, it should be noted that there is no definite authenticity about the origin of <em>hadiths</em> and yet, in contrast to ideological dogmas, absolute certainty and cognizance of subordinate principles and rules is not necessary.</p> سنّت, هدایت, ولایت, اعتبار و جامعیت sunnah, guidance, velayat, authority, universality 41 66 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-18&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Bahrami محسن بهرامی 10031947532846002193 10031947532846002193 Yes Assistant Professor, Engineering College of Golpayegan دانشکدۀ فنی و مهندسی گلپایگان