fa تطبیق نظام‌های تحلیل گفتمان بر نظریه وجوب و استحباب در تفسیر آیات الاحکام (با محوریّت آیه وصیّت) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:tahoma;"><em><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">آیات</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">الاحکام،</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">پایه</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">و</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">اساس</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">استنباط‌های</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">فقهی بوده و</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">تفاوت در تفسیر این قبیل آیات،</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">تغییر نوع</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">حکم</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">فقهی</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">و</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">به</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">تبع آن</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">عمل</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">مکلّفین را به دنبال دارد. </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">در گفتمان قرآنی، مطللوبیّت برخی اعمال در ساختارهایی بیان شده که حکم فقهی آن همزمان می‌تواند حمل بر وجوب و نیز استحباب شود. </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">با توجه به</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;"> ظرفیت‌هایی که تحلیل گفتمان و نظریه‌های این رویکرد برای تحلیل آیات الاحکام داراست</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;"> مقاله حاضر، به شیوه تطبیقی و با مطالعه موردی، احکام مترتّب بر تفسیرهای مختلف آیه وصیّت را در قالب نظام‌های گفتمانی تبیین نموده و حکم وجوب آیه را منطبق بر </span></span>&nbsp;<span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">نظام گفتمانی </span></span></em><span dir="RTL"><span style="font-size: 10pt;">&laquo;</span></span><em><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">هوشمند</span></span></em><span dir="RTL"><span style="font-size: 10pt;">&raquo;</span></span><em><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;"> و برنامه مدار می‌داند که</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">، نظامی</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">مبتنی</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">بر</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">شناخت</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">و اهداف از پیش تعیین شده است و د</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">ر این نظام، کنشگر طبق دستور، عمل می‌کند. حکم استحباب آیه نیز منطبق بر </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">نظام گفتمان احساسی </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">و گون</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">ه</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;"> تنشی ـ عاطفی است. در</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;"> نظام تحلیل گفتمان </span></span></em><span dir="RTL"><span style="font-size: 12pt;">&laquo;</span></span><em><span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">احساسی</span></span></em><span dir="RTL" style="font-style: normal;"><span style="font-size: 10pt;">&raquo;</span></span><em> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">وجه</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">عاطفی</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">گفتمان</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">و</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">چگونگی</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">تاثیرگذاری</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">این</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">نظام</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">بر</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">مخاطب</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">در</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">کنار</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">وجه</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">معرفتی</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">آن</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size: 11pt;">اهمّیت بسزایی دارد.</span></span></em></span> <em>Ayat al-Ahkam are the foundation of jurisprudential inferences, and the difference in the interpretation of such verses results in the change in the type of jurisprudential ruling and, consequently, the practice of those who carry out the rulings. In the Quranic discourse, the desirability of some practices is expressed in a way that their jurisprudential rulings can be interpreted as wujub as well as istihbab at the same time. Considering the capabilities that discourse analysis and the theories of this approach have for analyzing ayat al-ahkam, within the framework of discourse systems, the present article delves into the various interpretations of the Quranic verse about making a will using comparative and case study methods. The findings reveal that the wujub ruling of the verse corresponds to the consistent, &quot;intelligent&quot; discourse system, which is a system based on cognition and predetermined goals, and in this system, the actor operates in accordance with orders. The istihbab ruling of the verse corresponds to the emotional discourse system and tensional-emotional type. In the &quot;emotional&quot; discourse analysis system, the emotional aspect of discourse and how this system influences the audience along with its epistemic aspect are of considerable importance.</em> نظام‌های تحلیل گفتمان, وجوب, استحباب, آیات الاحکام, آیه وصیت discourse analysis systems, wujub (obligation) and istihbab (recommendation), ayat al-ahkam, the Quranic verse about making a will 51 68 http://pdmag.ir/browse.php?a_code=A-10-323-54&slc_lang=fa&sid=1 alireza Tabibi علیرضا طبیبی 10031947532846002151 10031947532846002151 Yes Fatemeh Dastranj فاطمه دست‌رنج 10031947532846002152 10031947532846002152 No