|
سیره نبوی به مثابه معیار نقد تفسیری: رهیافتی نو به واکاوی آرای آلوسی در آیات اکمال و غار
|
فرشته تقیزاده چیمه   ، محمدرضا شاهرودی1 ، مریم حاج عبدالباقی |
|
|
|
چکیده: (9 مشاهده) |
| تفسیر قرآن بهعنوان منبع اصلی فهم دین اسلام همواره نیازمند معیارهای نظاممند برای تمایز بین تفسیر صحیح و ناصحیح بوده است. درحالی که رویکردهای متنمحور و هرمنوتیکی در نقد تفسیری غالب بودهاند، نقش سیره نبوی بهعنوان چارچوب ارزیابانه کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، تفسیر آلوسی از آیات «اکمال دین» (المائده،۳) و «غار» (التوبه،۴۰) را در پرتو سیره قطعی نبوی مورد نقد قرار میدهد. یافتهها حاکی از خلأ کاربست سیره در تفسیر آلوسی است، با وجود آنکه سیره نبوی بهعنوان معیاری دیرینه در تفسیر مطرح بوده است. تحلیل آیات مذکور نشانگر تعارض دیدگاههای آلوسی با سیره نبوی از دو بُعد است: 1) تعارض با سیره در مقام تفسیر و فهم آیات بهویژه آیه غار. 2) تعارض با سیره در مقام توجیه و نقد دیدگاه تفسیری شیعه از آیات اکمال و غار. تحلیل تطبیقی تفاسیر اهل سنت نشان میدهد طبری و ابنکثیر با اجتناب از طرح مختصات دیدگاه شیعه درباره آیات اکمال و غار، از ورود به چالشهای تفسیری و در نتیجه تعارض اجتنابناپذیر با سیره نبوی پرهیز کردهاند که این شیوه ممکن است حاکی از التفات آنها به اصول سیره نبوی بوده باشد، در حالیکه آلوسی با طرح و نقد دیدگاه شیعه، لاجرم خود را در معرض تأویل ناهمسو با سیره قرار داده است. این تحقیق بر نقش محوری سیره نبوی در رفع اختلافات تفسیری تأکید دارد و بازآفرینی آن را بهعنوان معیاری پایهای در حوزه فهم قرآن بهویژه در بسترهای تفسیریِ متأثر از گسستهای مذهبی، پیشنهاد میکند. |
|
| واژههای کلیدی: تفسیر قرآن، سیره نبوی، روحالمعانی، آلوسی، آیه اکمال، آیه غار. |
|
|
متن کامل [PDF 390 kb]
(6 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/4/10 | پذیرش: 1405/4/10 | انتشار: 1405/4/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
